Recent Comments

Πέμπτη, 19 Αυγούστου 2010

Μαργκερίτ Ντυράς

Στα χείλη της η λέξη απεραντοσύνη. Η απεραντοσύνη των λέξεων και των αισθημάτων.

Γράφοντας λέξεις σε β΄ πληθυντικό πρόσωπο και στοχεύοντας σε κάθε ερωτική εκδοχή, η Μαργκερίτ Ντυράς προκαλεί αιώνες γραφής. Πρόκειται για μια καινοτομία που δημιουργεί από μόνη της μια λογοτεχνική αισθαντικότητα. Για μια οραματική συμφωνία ανάμεσα στη δομή, στην έκφραση και στο νόημα ενός έργου. Για έναν διάλογο που η σημασία της πραγμάτωσής του έγκειται στη βαρύτητα που προσδίδει στο περιεχόμενο η χρήση του προσώπου αυτού.

Έτσι, η γραφή μεταβάλλεται από ένα ολομόναχο υποκείμενο σε ένα ενεργούμενο υποκείμενο που γεμίζει το κενό διαπερνώντας τη σκοτεινή του αντίσταση. Τότε έρχονται τα πρόσωπα, οι χαρακτήρες, με τα θραύσματα των ονείρων και της ζωής τους κι επικάθονται στη θεατρική πραγματικότητα της Ντυράς.

Μιλώντας για τον έρωτα, για το ασυντέλεστο της πράξης αυτής, για την απεραντοσύνη των γήινων εκφάνσεών του, η Ντυράς μας πηγαίνει πολύ μακριά, πέρα από προκαταλήψεις αιώνων, σε συσχετισμούς ανυποψίαστους. Γιατί για τη ίδια ο έρωτας προηγείτο πάντοτε όπως και κάθε προσπάθεια της τέχνης να αποτυπώσει την ανθρώπινη ευαισθησία με τρόπο καθολικό, συμβολικό και ελεύθερο.

Στην πρόθεσή της τίποτα δεν άλλαξε από τα πρώτα της έργα μέχρι το τέλος. Στόχος της η συσσώρευση των συναισθημάτων. Γιατί τα συναισθήματα δημιουργούν αντιθέσεις και οι αντιθέσεις δρομολογούν πράξεις με περιεχόμενο. Και μαζί και η σιωπή. Τα διάκενα σιωπής που επωάζουν κάθε αυτάγγελτη παρουσία.

Κι όλα συντελούνται κοντά στη θάλασσα, δίπλα της, μέσα της, στα χείλη της και στις ακρογιαλιές της. Εκεί συνταιριάζονται λέξεις και παύσεις, κύματα λεγόμενου λόγου κι αρθρωμένων κραυγών που ενώνονται ερωτικά κι αράγιστα. Που αναγκάζουν τον αναγνώστη να στέκει πρόθυμος πελάτης του φυλλομετρήματος των έργων της.

Βέβαια, στα κείμενά της είναι διάχυτη και η απλότητα. Η απλότητα στη σύλληψη της υπόθεσης αλλά και της συντακτικής δομής των φράσεων. Με τρόπο ασυνήθιστο. Με τεχνοτροπία υπέρ του υπερρεαλισμού και υπέρ του μετέωρου λόγου της μεταπολεμικής πεζογραφίας. Με περίγραμμα προσωπικό και γέννηση από το τίποτα, οι σκέψεις σωματώνονται κι ακτινοβολούν σαν τη χαραυγή.

Το σημαντικότερο όμως είναι πως κάθε έργο της στέκει αυτάρκες ενώ ταυτόχρονα ανοίγει το μέλλον. Γιατί η γραφή είναι οριστική, μόνο όταν δεν ανατρέπεται από κάποια απαιτητικότερη εκδοχή της. Κι είναι αυτό που συντελέστηκε από το μεθυσμένο χέρι της Μαργκερίτ Ντυράς σε εκδοχή αυθεντικής δημιουργίας κι όχι απλής προσθήκης.
Γιάννης Πολιτόπουλος

1 σχόλιο:

Ανώνυμος είπε...

Πραγματικά πολύ όμορφο αυτό που γράψατε για τη Ντυράς. Είναι μια συγγραφέας που αγαπώ πολύ. Ο 'Εραστής' είναι από τα πιο συγκλονιστικά βιβλία που έχω διαβάσει ποτέ.

Ευχαριστώ - Ιωάννα

Σαν σήμερα
http://www.lifo.gr/team/sansimera/36511