Recent Comment

Τρίτη, 1 Δεκεμβρίου 2009

Η υπόγεια διαδρομή των λέξεων


Οι λέξεις είναι το ισχυρότερο όργανο δημιουργίας. Κάθε πιθανός συνδυασμός τους έχει την απόλυτη, τη μοναδική δύναμη να ονομάσει τα πράγματα και τα φαινόμενα, θεμελιώνοντας έτσι τη βάση της ανθρώπινης σκέψης.
Είναι άλλωστε παραδεκτό σήμερα πως η δημιουργία προηγείται της γνώσης.
Στις σχισμές της σύγχρονης λογοτεχνικής παραγωγής η μαγεία των λεκτικών συνόλων μετασχηματίζει την κατακερματισμένη ανάγκη των ανθρώπων για πλήρη σιωπή. Σε μια εποχή που όλα μοιάζουν να έχουν ειπωθεί, κάθε λεκτικό πυροτέχνημα υπερασπίζεται με πάθος τη δημιουργία των πιο ζωντανών και άμεσων σχέσεων.
Η απαίτηση της τέχνης του καιρού μας είναι η απαλλαγή από κάθε προκατασκευασμένο σχέδιο. Η εμμονή στην κυριαρχία της μορφής χρησιμεύει στην επανεισαγωγή μιας εναλλακτικής ηθικής ως μέσο αισθητικής έκφρασης. Όμως η μορφή παρά τις άπειρες δυνατότητες που απλόχερα προσφέρει, είναι εφευρετικά αντιφατική. Γιατί ακόμη κι όταν η αναγκαιότητα είναι μηδενική, η συμμετοχή της πρωτοτυπίας παραμένει ζωντανή.
Η ανθρώπινη βούληση είναι πάντα εξαναγκασμός. Τόσο οι λέξεις όσο και η σιωπή παραμένουν στη λογοτεχνία προϊόντα του ενστίκτου της κυριαρχίας.
Είναι εύκολο να αντιληφθεί κανείς πως χωρίς την εναλλαγή των λεκτικών σχημάτων και της σιωπής όλα είναι μονότονα. Παραμένει όμως απεριόριστα απάνθρωπο να πιστεύει κάποιος ότι όλες οι λέξεις που γεννιούνται στα ανθρώπινα χείλη, πρέπει να έχουν κάποιο νόημα.
Αυτή είναι η άποψη των πολιτικών ή των δικηγόρων, που επιχειρούν καθημερινά να δημιουργήσουν το βασίλειο των σκοπών και της ενοχής.
Πραγματικά, τι είναι λογοτεχνία, αν όχι αυτός ο υπέροχος κόσμος, στον οποίο οι λέξεις βρίσκουν επιτέλους την πιο ταιριαστή μορφή τους.
Γι’ αυτό είναι απαραίτητο να μην υποβαθμίσουμε τη λογοτεχνία σε απλή ανθρώπινη προσπάθεια, που όπως και πολλές άλλες, υπακούει στην παράλογη επιθυμία να δώσει στη ζωή τη μορφή και το νόημα που δεν έχει.
Η λογοτεχνία πρέπει να αφεθεί ελεύθερη να ζήσει τον επικίνδυνο έρωτά της ανάμεσα στη διαδρομή των λέξεων και στην ασκητική δύναμη της σιωπής. Να γίνει ένα πλάσμα ανθρώπινο, ένα σώμα αληθινό. Ένα πάθος συλλογικό πέρα από τα όρια κάθε άρνησης, προσαρμοσμένη στη γοητεία του άγρυπνου ρυθμού των άπειρων καθημερινών ήχων.

Γιάννης Πολιτόπουλος

Δεν υπάρχουν σχόλια: